5 Cách Định Giá Doanh Nghiệp Và Ưu Tiên Giá Trị Giúp Bứt Phá Lợi Nhuận

Giải Mã Giá Trị Cốt Lõi: La Bàn Cho Doanh Nghiệp Thời Đại Số

Chào các bạn thân mến, sau bao nhiêu năm lăn lộn trên thương trường, tiếp xúc với đủ loại mô hình kinh doanh lớn nhỏ, tôi nhận ra một điều cốt tử mà nhiều người hay bỏ qua: đó là việc xác định rõ ràng giá trị cốt lõi của doanh nghiệp. Nó không chỉ là những khẩu hiệu đẹp đẽ treo trên tường đâu, mà nó chính là “DNA” của công ty bạn, là lý do tại sao bạn tồn tại và tạo ra sự khác biệt. Trong bối cảnh kinh tế số đang thay đổi chóng mặt từng ngày, việc nắm chắc giá trị cốt lõi lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Khi mọi thứ xung quanh đều biến động, giá trị cốt lõi sẽ là điểm tựa vững chắc giúp chúng ta không bị lạc lối, không chạy theo những xu hướng nhất thời mà quên đi sứ mệnh thực sự của mình. Tôi nhớ có lần một người bạn của tôi, chủ của một chuỗi cà phê nhỏ ở Sài Gòn, đã từng rất hoang mang khi thị trường xuất hiện quá nhiều đối thủ cạnh tranh với những chiêu trò giảm giá. Anh ấy định làm theo để “giữ khách”, nhưng tôi đã khuyên anh hãy nhìn lại giá trị cốt lõi của mình là “trải nghiệm cà phê thủ công và không gian ấm cúng”. Cuối cùng, anh ấy đã không chạy đua về giá mà tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ, giữ vững phong cách riêng và kết quả là lượng khách trung thành vẫn không hề suy giảm, thậm chí còn tăng lên. Đó là minh chứng rõ ràng nhất cho việc đặt giá trị làm kim chỉ nam.

Đặt giá trị làm kim chỉ nam cho mọi quyết định

Theo kinh nghiệm cá nhân tôi, khi chúng ta đặt giá trị cốt lõi lên hàng đầu, mọi quyết định kinh doanh từ chiến lược sản phẩm, tiếp thị, cho đến tuyển dụng nhân sự đều trở nên mạch lạc và có định hướng rõ ràng. Nó giống như việc bạn có một tấm bản đồ và một la bàn vậy, dù có đi đâu cũng biết mình đang ở đâu và cần đi về hướng nào. Tôi đã từng thấy nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các startup mới nổi ở Việt Nam, vì quá vội vàng muốn mở rộng quy mô mà vô tình làm loãng đi giá trị ban đầu. Họ chấp nhận những thỏa hiệp không đáng có, từ chất lượng sản phẩm cho đến cách đối xử với khách hàng, chỉ để đạt được mục tiêu tăng trưởng nóng. Nhưng rồi, khi thị trường khó khăn hơn, chính những giá trị đã bị lãng quên đó lại là thứ khiến họ chao đảo và mất đi niềm tin từ khách hàng. Ngược lại, những doanh nghiệp kiên định với giá trị của mình, dù có thể đi chậm hơn một chút ở giai đoạn đầu, nhưng lại tạo dựng được một nền tảng vững chắc, một tệp khách hàng trung thành và một thương hiệu có sức sống bền bỉ. Đó là con đường mà tôi luôn khuyến khích các bạn trẻ khởi nghiệp nên theo đuổi.

Những giá trị nào thực sự làm nên “chất” riêng của bạn?

Vậy làm thế nào để tìm ra những giá trị thực sự làm nên “chất” riêng của doanh nghiệp mình? Tôi nghĩ rằng, câu hỏi này không có một công thức chung nào cả, mà nó đòi hỏi sự tự vấn sâu sắc từ chính người lãnh đạo và đội ngũ. Hãy bắt đầu bằng cách nhìn lại lịch sử hình thành của công ty, những khó khăn mà các bạn đã vượt qua, những khoảnh khắc thành công mà các bạn đã cùng nhau ăn mừng. Điều gì đã gắn kết mọi người lại với nhau? Điều gì khiến khách hàng lựa chọn bạn thay vì đối thủ? Đó có thể là sự đổi mới không ngừng, tinh thần phục vụ tận tâm, sự minh bạch trong mọi giao dịch, hay thậm chí là một cam kết bền vững với cộng đồng. Tôi nhớ cách đây vài năm, khi tư vấn cho một thương hiệu thời trang local ở Hà Nội, chúng tôi đã cùng nhau ngồi lại và nhận ra giá trị cốt lõi của họ không chỉ là “thiết kế đẹp” mà còn là “tôn vinh văn hóa truyền thống Việt Nam” qua từng đường kim mũi chỉ. Khi nhận diện được điều đó, họ đã biết cách kể câu chuyện của mình một cách hấp dẫn hơn, thu hút được đúng tệp khách hàng quan tâm đến giá trị đó, và kết quả là doanh số tăng trưởng vượt bậc dù không hề chạy theo các trend thời trang nhanh. Cái “chất” riêng đó, một khi được khám phá và nuôi dưỡng, sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh không thể sao chép.

Bí Quyết Định Giá Doanh Nghiệp: Hút Trọn Vốn Đầu Tư Khủng

Nói đến việc thu hút vốn đầu tư, đặc biệt là những dòng vốn “khủng” từ các quỹ hay nhà đầu tư chiến lược, thì câu chuyện định giá doanh nghiệp luôn là tâm điểm. Tôi đã từng chứng kiến nhiều startup non trẻ với sản phẩm rất tiềm năng nhưng lại “hụt hơi” trong các vòng gọi vốn chỉ vì không biết cách định giá đúng đắn, hoặc tệ hơn là định giá quá cao hoặc quá thấp so với giá trị thực. Các bạn biết không, định giá không chỉ là một bài toán tài chính khô khan đâu, nó là cả một nghệ thuật kết hợp giữa khoa học số liệu, tầm nhìn chiến lược và khả năng kể chuyện thuyết phục. Tôi thường nói đùa với các founder rằng, định giá đúng cũng giống như bạn đang nắm giữ một tấm vé VIP để bước vào bữa tiệc của giới đầu tư vậy. Nếu định giá sai, dù có tiềm năng đến mấy, cơ hội cũng có thể vụt qua tầm tay. Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài, việc hiểu rõ cách họ nhìn nhận và định giá một doanh nghiệp là vô cùng quan trọng để chúng ta có thể “đi trước một bước”.

Các phương pháp định giá phổ biến mà nhà đầu tư hay dùng

Có rất nhiều phương pháp định giá doanh nghiệp khác nhau, và mỗi phương pháp lại có ưu nhược điểm riêng, phù hợp với từng loại hình và giai đoạn phát triển của công ty. Tôi thường thấy các nhà đầu tư ở Việt Nam và khu vực chuộng nhất là phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF – Discounted Cash Flow) vì nó thể hiện rõ tiềm năng sinh lời trong tương lai. Tuy nhiên, với các startup mới nổi, chưa có dòng tiền ổn định, họ lại có thể dùng phương pháp so sánh với các công ty tương tự (Comps – Comparables) đã được định giá thành công trên thị trường, hoặc phương pháp định giá theo giá trị tài sản (Asset-based Valuation). Điều quan trọng là bạn phải hiểu rõ bản chất của từng phương pháp và biết cách áp dụng linh hoạt. Tôi nhớ có lần làm việc với một công ty công nghệ chuyên về AI, họ đang ở giai đoạn tăng trưởng rất nhanh nhưng chưa có lợi nhuận. Nếu chỉ dùng DCF thì khó mà định giá cao được. Chúng tôi đã kết hợp phương pháp Comps với việc nhấn mạnh tiềm năng công nghệ độc quyền và thị phần tăng trưởng đột biến, thuyết phục được nhà đầu tư chấp nhận một mức định giá cao hơn kỳ vọng. Nó đòi hỏi sự am hiểu không chỉ về tài chính mà còn về ngành nghề, xu hướng thị trường nữa các bạn ạ.

Chuẩn bị gì để có một buổi định giá thành công?

Để có một buổi định giá thành công, chuẩn bị kỹ lưỡng là chìa khóa vàng. Tôi đã từng chứng kiến nhiều founder tự tin bước vào phòng họp mà không hề chuẩn bị đầy đủ số liệu, hoặc trình bày một cách rời rạc, thiếu logic. Điều này không chỉ làm giảm uy tín mà còn khiến nhà đầu tư khó nắm bắt được giá trị thực sự của doanh nghiệp bạn. Theo kinh nghiệm của tôi, bạn cần chuẩn bị một bộ hồ sơ tài chính minh bạch, bao gồm báo cáo tài chính đã kiểm toán (nếu có), dự báo dòng tiền chi tiết trong 3-5 năm tới, và các chỉ số tài chính quan trọng. Bên cạnh đó, đừng quên chuẩn bị một bản kế hoạch kinh doanh (Business Plan) thật sự thuyết phục, trong đó trình bày rõ ràng tầm nhìn, sứ mệnh, mô hình kinh doanh, lợi thế cạnh tranh, và đặc biệt là đội ngũ nhân sự chủ chốt. Tôi luôn nhấn mạnh rằng, nhà đầu tư không chỉ đầu tư vào ý tưởng hay sản phẩm, họ còn đầu tư vào con người và khả năng thực thi của đội ngũ. Cuối cùng, hãy sẵn sàng cho một buổi trình bày (pitch) tự tin, có sức hút, và quan trọng nhất là phải thành thật với mọi con số, mọi dự báo. Một founder trung thực, hiểu rõ về doanh nghiệp của mình sẽ luôn tạo được niềm tin hơn cả những con số đẹp đẽ nhưng thiếu căn cứ.

Văn Hóa & Con Người: Nền Tảng Kim Cương Cho Sự Phát Triển Bền Vững

Các bạn ơi, nhiều người cứ nghĩ phát triển doanh nghiệp là cứ phải tập trung vào sản phẩm, vào thị trường, vào doanh số. Đúng là những yếu tố đó quan trọng thật, nhưng theo tôi, một trong những “bí quyết” thầm lặng mà lại có sức mạnh khủng khiếp nhất, đó chính là văn hóa doanh nghiệp và con người. Tôi đã làm việc với không biết bao nhiêu công ty, từ các tập đoàn lớn cho đến những startup bé tí, và tôi nhận ra rằng những nơi có văn hóa doanh nghiệp mạnh, nơi mà nhân viên cảm thấy được trân trọng, được trao quyền, thì ở đó công ty sẽ phát triển một cách bền vững và ổn định hơn rất nhiều. Nó giống như việc xây một ngôi nhà vậy, dù bạn có thiết kế đẹp đến mấy, vật liệu tốt đến đâu mà móng không chắc thì cũng khó mà trụ vững trước phong ba bão táp. Văn hóa doanh nghiệp chính là cái móng đó, là thứ gắn kết mọi người, là động lực để họ cống hiến hết mình, không chỉ vì tiền mà còn vì mục tiêu chung, vì một niềm tin rằng họ đang tạo ra điều gì đó có ý nghĩa. Tôi từng có dịp ghé thăm một công ty công nghệ ở quận 1, Tp.HCM, mà tôi thực sự ấn tượng bởi tinh thần làm việc của họ. Mọi người đều rất chủ động, cởi mở, và luôn sẵn sàng hỗ trợ lẫn nhau. Hỏi ra mới biết, công ty này rất chú trọng vào việc xây dựng văn hóa “học hỏi và chia sẻ”, luôn tạo cơ hội cho nhân viên phát triển bản thân. Nhờ vậy mà dù áp lực công việc có cao đến mấy, họ vẫn giữ được một môi trường làm việc tích cực và hiệu quả.

Văn hóa doanh nghiệp: Hút nhân tài, giữ chân trái tim

Trong thị trường lao động cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, đặc biệt là ở Việt Nam khi các bạn trẻ ngày càng có nhiều lựa chọn, văn hóa doanh nghiệp không chỉ là yếu tố “có thì tốt” mà đã trở thành một lợi thế cạnh tranh sống còn. Một văn hóa tốt sẽ giúp bạn thu hút được những nhân tài giỏi nhất, những người không chỉ tìm kiếm mức lương cao mà còn mong muốn được làm việc trong một môi trường truyền cảm hứng, nơi họ có thể phát huy tối đa năng lực của mình. Hơn nữa, văn hóa còn là yếu tố then chốt để giữ chân những nhân viên giỏi. Tôi đã từng chứng kiến nhiều công ty mất đi những nhân sự cốt cán không phải vì lương mà vì họ không cảm thấy phù hợp với văn hóa, không tìm thấy ý nghĩa trong công việc. Ngược lại, những công ty có văn hóa tốt, dù có thể mức lương chưa phải là cao nhất, vẫn có thể giữ chân nhân tài bằng sự gắn kết, sự thấu hiểu và cơ hội phát triển. Hãy nhìn vào những công ty công nghệ lớn trên thế giới hay những doanh nghiệp hàng đầu ở Việt Nam mà xem, họ luôn đầu tư rất nhiều vào việc xây dựng văn hóa, vì họ hiểu rằng con người là tài sản quý giá nhất. Tạo dựng một văn hóa mà nhân viên cảm thấy như ở nhà, nơi họ được lắng nghe và được đóng góp, đó chính là cách để “hút nhân tài, giữ chân trái tim”.

Đầu tư vào con người là đầu tư vào giá trị lâu dài

Tôi tin rằng, đầu tư vào con người không bao giờ là sự lãng phí, mà đó chính là khoản đầu tư mang lại giá trị lâu dài và bền vững nhất cho doanh nghiệp. Điều này không chỉ dừng lại ở việc trả lương hậu hĩnh, mà còn bao gồm việc đào tạo, phát triển kỹ năng, tạo cơ hội thăng tiến, và quan trọng nhất là xây dựng một môi trường làm việc mà mỗi cá nhân đều cảm thấy mình là một phần quan trọng của tập thể. Khi nhân viên cảm thấy được quan tâm, được đầu tư, họ sẽ làm việc với một tinh thần trách nhiệm cao hơn, một thái độ tích cực hơn và sự sáng tạo không ngừng. Tôi đã thấy rất nhiều ví dụ về điều này, một trong số đó là một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở Bắc Ninh. Ban đầu, họ chỉ tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình máy móc, nhưng sau đó, họ nhận ra rằng chính yếu tố con người mới là chìa khóa để nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu sai sót. Họ bắt đầu đầu tư vào các khóa đào tạo chuyên sâu, cải thiện điều kiện làm việc, và tạo ra các chương trình gắn kết nội bộ. Kết quả là, không chỉ năng suất lao động tăng lên đáng kể mà tỷ lệ nghỉ việc cũng giảm đi rõ rệt, chất lượng sản phẩm cũng được cải thiện một cách rõ rệt. Đúng là, khi chúng ta chăm sóc cho “hạt giống”, chúng ta sẽ gặt hái được những “quả ngọt” lâu bền.

Công Nghệ Hóa & Sáng Tạo: Đòn Bẩy Giúp Doanh Nghiệp “Lột Xác”

Nói về việc tạo ra giá trị và bứt phá trong thời đại 4.0 này mà không nhắc đến công nghệ và sự đổi mới sáng tạo thì quả là một thiếu sót lớn. Tôi vẫn hay nói với bạn bè và các chủ doanh nghiệp rằng, công nghệ không còn là một lựa chọn “có thì tốt” nữa, mà nó đã trở thành một yếu tố sống còn, một đòn bẩy không thể thiếu để giúp doanh nghiệp “lột xác” và vươn tầm. Các bạn nhìn xem, từ những chuỗi cung ứng phức tạp cho đến việc tương tác với khách hàng, công nghệ đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của hoạt động kinh doanh. Và điều thú vị là, ở Việt Nam, chúng ta có một thế hệ trẻ rất năng động, rất nhanh nhạy trong việc nắm bắt và áp dụng công nghệ mới. Điều này tạo ra một lợi thế cạnh tranh rất lớn nếu chúng ta biết cách tận dụng. Tôi từng có dịp làm việc với một chuỗi nhà hàng truyền thống. Ban đầu, họ rất e ngại việc áp dụng công nghệ vì sợ mất đi “cái chất” truyền thống. Nhưng sau khi thuyết phục họ thử nghiệm hệ thống quản lý đơn hàng online, phần mềm quản lý kho và CRM, họ đã thấy được hiệu quả rõ rệt. Không chỉ tăng doanh thu mà còn giảm chi phí vận hành, cải thiện trải nghiệm khách hàng. Đó là minh chứng cho thấy công nghệ không làm mất đi giá trị cốt lõi, mà ngược lại, nó còn giúp bảo tồn và phát huy giá trị đó một cách hiệu quả hơn.

Tận dụng công nghệ để nâng tầm giá trị sản phẩm/dịch vụ

Công nghệ hóa không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình, mà còn là công cụ mạnh mẽ để nâng tầm giá trị cốt lõi của sản phẩm và dịch vụ của bạn. Hãy nghĩ xem, một ứng dụng di động thông minh có thể giúp khách hàng của bạn đặt lịch hẹn dễ dàng hơn, một hệ thống phân tích dữ liệu có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về hành vi của khách hàng để đưa ra những sản phẩm cá nhân hóa, hoặc một nền tảng thương mại điện tử có thể mở rộng thị trường của bạn ra toàn cầu. Tôi nhớ một startup Việt Nam chuyên về các sản phẩm nông sản hữu cơ. Ban đầu, họ chỉ bán hàng qua kênh truyền thống. Nhưng sau khi họ đầu tư vào việc xây dựng một website thương mại điện tử chuyên nghiệp với các tính năng theo dõi nguồn gốc sản phẩm bằng mã QR, kết nối trực tiếp với nông dân, họ đã tạo ra một giá trị gia tăng cực lớn. Khách hàng không chỉ mua sản phẩm mà còn mua cả câu chuyện, sự minh bạch và niềm tin vào chất lượng. Đó chính là cách công nghệ biến một sản phẩm thông thường trở nên đặc biệt, nâng cao giá trị cảm nhận và sẵn sàng chi trả của khách hàng. Chúng ta đang sống trong thời đại mà mọi thứ đều có thể được số hóa, và việc tận dụng điều đó là một cơ hội không thể bỏ lỡ.

Đổi mới sáng tạo: Không ngừng tiến lên phía trước

Bên cạnh việc áp dụng công nghệ, tinh thần đổi mới sáng tạo không ngừng nghỉ chính là động lực để doanh nghiệp của bạn không ngừng tiến lên phía trước. Thị trường ngày nay thay đổi quá nhanh, nếu chúng ta cứ mãi giữ những cách làm cũ, những sản phẩm cũ, thì sớm muộn gì cũng sẽ bị bỏ lại phía sau. Đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải là những phát minh vĩ đại tầm cỡ thế giới đâu các bạn, đôi khi nó chỉ là việc cải tiến nhỏ trong quy trình làm việc, một cách tiếp cận khách hàng mới, hoặc một ý tưởng sản phẩm độc đáo từ chính đội ngũ của bạn. Điều quan trọng là phải tạo ra một môi trường khuyến khích sự thử nghiệm, chấp nhận rủi ro và không ngại thất bại. Tôi vẫn hay kể câu chuyện về một xưởng may nhỏ ở Huế. Ban đầu, họ chỉ may đồ theo yêu cầu. Nhưng sau đó, họ đã mạnh dạn thử nghiệm việc thiết kế những bộ sưu tập riêng lấy cảm hứng từ trang phục truyền thống, sử dụng chất liệu thân thiện với môi trường và tiếp thị qua mạng xã hội. Sự đổi mới này đã giúp họ từ một xưởng may nhỏ trở thành một thương hiệu thời trang local được nhiều người biết đến và yêu thích. Đó là minh chứng cho thấy, với một tinh thần dám nghĩ dám làm, dám thay đổi, mọi doanh nghiệp đều có thể tạo ra những bước đột phá bất ngờ.

Đọc Vị Thị Trường & Đối Thủ: Nắm Bắt Cơ Hội Vàng

Để một doanh nghiệp có thể phát triển bền vững và thu hút được những dòng vốn đầu tư giá trị, việc “đọc vị” thị trường và đối thủ là điều không thể thiếu. Tôi thường ví việc này như một trận đấu cờ vậy, bạn không chỉ cần biết nước đi của mình mà còn phải dự đoán được nước đi của đối thủ, hiểu rõ luật chơi và luôn nhìn thấy bức tranh tổng thể. Ở Việt Nam, thị trường rất năng động nhưng cũng đầy rẫy những thách thức, với sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp mới mỗi ngày và sự cạnh tranh khốc liệt từ cả những ông lớn nước ngoài. Nếu chúng ta không dành thời gian để nghiên cứu kỹ lưỡng, rất dễ bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh về giá hoặc bỏ lỡ những cơ hội vàng. Tôi nhớ có một lần, khi tư vấn cho một công ty sản xuất đồ dùng gia đình, họ đang gặp khó khăn trong việc mở rộng thị phần. Sau khi chúng tôi cùng nhau phân tích sâu về thị trường, về thói quen tiêu dùng của người Việt, và đặc biệt là cách các đối thủ cạnh tranh đang làm, chúng tôi nhận ra rằng có một phân khúc khách hàng tiềm năng mà các đối thủ chưa khai thác hết: đó là những gia đình trẻ ở các thành phố lớn, quan tâm đến sản phẩm tiện lợi và có tính thẩm mỹ cao. Từ đó, công ty đã điều chỉnh chiến lược sản phẩm và tiếp thị, và kết quả là họ đã tìm thấy một “ngách” riêng để bứt phá. Đó chính là sức mạnh của việc thấu hiểu thị trường.

Phân tích thị trường để tìm ra “ngách” riêng

Việc phân tích thị trường không chỉ đơn thuần là nhìn vào số liệu tổng quan về quy mô thị trường hay tốc độ tăng trưởng. Theo tôi, điều quan trọng hơn là phải đào sâu để tìm ra những “ngách” (niche) thị trường mà bạn có thể tập trung khai thác và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Một “ngách” có thể là một nhóm khách hàng cụ thể với nhu cầu đặc thù chưa được đáp ứng, hoặc một loại sản phẩm/dịch vụ độc đáo mà chưa ai cung cấp. Để làm được điều này, bạn cần phải thực hiện các cuộc khảo sát, phỏng vấn khách hàng tiềm năng, phân tích dữ liệu từ các báo cáo ngành, và thậm chí là “sống” trong môi trường của khách hàng để thực sự hiểu họ. Tôi đã từng hướng dẫn một nhóm bạn trẻ khởi nghiệp về du lịch cộng đồng ở miền Tây. Thay vì cạnh tranh với các tour du lịch đại trà, họ đã tập trung vào “ngách” du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa sâu sắc, kết nối du khách với người dân địa phương và các hoạt động truyền thống. Nhờ đó, họ đã tạo ra một sản phẩm độc đáo, thu hút được đúng tệp khách hàng yêu thích sự khám phá chân thực và sẵn sàng chi trả cao hơn cho những trải nghiệm độc đáo đó. Đó chính là cách bạn tạo ra giá trị khác biệt và không bị hòa lẫn giữa biển cả thị trường.

Đặt mình vào vị trí đối thủ để tìm lợi thế cạnh tranh

Một trong những bài học xương máu mà tôi học được từ các doanh nhân thành đạt là phải luôn “đặt mình vào vị trí của đối thủ”. Điều này không có nghĩa là sao chép họ, mà là để hiểu rõ chiến lược, điểm mạnh, điểm yếu của họ, từ đó tìm ra những kẽ hở hoặc những lĩnh vực mà bạn có thể làm tốt hơn. Hãy phân tích cách đối thủ tiếp cận khách hàng, cách họ định giá sản phẩm, kênh phân phối của họ, và cả cách họ xây dựng thương hiệu. Thậm chí, tôi còn khuyến khích các bạn dùng thử sản phẩm/dịch vụ của đối thủ để có cái nhìn trực quan nhất. Tôi nhớ một câu chuyện về một hãng xe ôm công nghệ ở Việt Nam. Khi mới gia nhập thị trường, họ phải đối mặt với một đối thủ đã quá lớn và quen thuộc. Thay vì cố gắng cạnh tranh trực tiếp trên mọi mặt trận, họ đã nghiên cứu rất kỹ và nhận ra rằng đối thủ lớn kia có một số điểm yếu trong việc chăm sóc tài xế và chưa thực sự linh hoạt trong các dịch vụ đặc thù. Công ty này đã tập trung vào việc xây dựng một cộng đồng tài xế vững mạnh, chính sách đãi ngộ tốt hơn, và phát triển các dịch vụ “ngách” như giao hàng siêu tốc. Chính điều này đã giúp họ tạo ra một lợi thế cạnh tranh riêng và dần dần giành được một thị phần đáng kể. Đó là minh chứng cho việc hiểu đối thủ không chỉ là để phòng thủ mà còn là để tìm ra con đường bứt phá cho chính mình.

Yếu tố Giá trị Cốt Lõi	Mô tả Chi tiết	Cách tạo ảnh hưởng đến Định giá Doanh nghiệp
Công nghệ và Đổi mới	Các bằng sáng chế, công nghệ độc quyền, khả năng phát triển sản phẩm/dịch vụ mới.	Tăng tiềm năng tăng trưởng doanh thu, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững, thu hút nhà đầu tư công nghệ.
Thương hiệu và Uy tín	Giá trị nhận diện thương hiệu, lòng trung thành của khách hàng, danh tiếng trên thị trường.	Giúp định giá cao hơn nhờ khả năng sinh lời ổn định, giảm chi phí tiếp thị, tăng khả năng mở rộng.
Đội ngũ Quản lý	Kinh nghiệm, năng lực, tầm nhìn và khả năng lãnh đạo của ban điều hành.	Yếu tố quan trọng nhất đối với nhà đầu tư, thể hiện khả năng thực thi chiến lược và vượt qua thử thách.
Mô hình Kinh doanh Độc đáo	Cách tạo ra doanh thu, quản lý chi phí và quy trình vận hành có tính khác biệt, khó sao chép.	Thể hiện tiềm năng lợi nhuận cao, khả năng mở rộng quy mô và khả năng thích ứng thị trường.
Quan hệ Khách hàng và Thị trường	Số lượng và chất lượng khách hàng, thị phần nắm giữ, khả năng giữ chân và mở rộng khách hàng.	Đảm bảo nguồn doanh thu ổn định, minh chứng cho sự chấp nhận của thị trường đối với sản phẩm/dịch vụ.

Chiến Lược Kêu Gọi Vốn “Chất”: Làm Sao Để Nhà Đầu Tư “Móc Hầu Bao”?

Các bạn ạ, sau khi đã có một nền tảng giá trị vững chắc, hiểu rõ cách định giá và “đọc vị” thị trường, thì bước tiếp theo là làm sao để kể câu chuyện của mình một cách thuyết phục nhất trước các nhà đầu tư. Tôi vẫn hay nói vui rằng, kêu gọi vốn không chỉ là việc trình bày những con số khô khan, mà nó còn là một màn trình diễn nghệ thuật, nơi bạn phải “bán” cả tầm nhìn, niềm đam mê và niềm tin của mình. Trong bối cảnh Việt Nam đang có rất nhiều startup tiềm năng, thì việc nổi bật giữa đám đông và khiến nhà đầu tư “móc hầu bao” lại càng đòi hỏi một chiến lược “chất” và khác biệt. Tôi từng chứng kiến nhiều founder vì quá tập trung vào việc “phô diễn” những công nghệ phức tạp mà quên mất điều nhà đầu tư thực sự muốn nghe là “doanh nghiệp của bạn sẽ giải quyết vấn đề gì, tạo ra giá trị như thế nào và có thể tăng trưởng đến đâu”. Một chiến lược kêu gọi vốn hiệu quả không chỉ giúp bạn nhận được tiền, mà còn giúp bạn tìm được những đối tác đồng hành, những người có cùng tầm nhìn và sẵn sàng hỗ trợ bạn vượt qua mọi khó khăn. Đó là một quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, sự tự tin và cả một chút “duyên” nữa.

Kể câu chuyện giá trị của doanh nghiệp bạn

Trong mọi buổi gọi vốn, điều đầu tiên tôi luôn khuyên các founder là hãy kể một câu chuyện. Một câu chuyện hấp dẫn, chân thực và có cảm xúc về doanh nghiệp của bạn, về hành trình các bạn đã đi qua, về những giá trị mà các bạn đang tạo ra. Đừng chỉ trình bày slide với đầy rẫy biểu đồ và con số, hãy đưa nhà đầu tư vào thế giới của bạn, cho họ thấy được vấn đề mà bạn đang giải quyết, nỗi đau của khách hàng mà bạn đang xoa dịu, và giải pháp độc đáo mà bạn đang mang lại. Hãy bắt đầu bằng một câu chuyện cá nhân, một trải nghiệm thực tế đã thôi thúc bạn khởi nghiệp. Ví dụ, một lần tôi làm việc với một startup về giáo dục trực tuyến. Thay vì chỉ nói về “nền tảng học tập thông minh”, founder đã kể câu chuyện về việc anh ấy từng gặp khó khăn như thế nào khi học tiếng Anh ở trường làng, và nỗi trăn trở làm sao để mọi trẻ em ở vùng sâu vùng xa cũng có thể tiếp cận được kiến thức chất lượng. Câu chuyện đó đã chạm đến trái tim của nhà đầu tư, khiến họ cảm thấy có sự kết nối và tin tưởng vào sứ mệnh của anh ấy hơn là chỉ những con số dự kiến lợi nhuận. Khi bạn kể một câu chuyện giá trị, bạn không chỉ bán một sản phẩm hay dịch vụ, bạn đang bán một tầm nhìn, một tương lai mà nhà đầu tư muốn là một phần trong đó.

Lựa chọn nhà đầu tư phù hợp, không chỉ vì tiền

Một sai lầm phổ biến mà nhiều startup hay mắc phải là chỉ tập trung vào việc tìm kiếm nhà đầu tư có tiền, mà quên mất rằng “tiền” không phải là tất cả. Theo tôi, việc lựa chọn nhà đầu tư phù hợp, những người có cùng tầm nhìn, có kinh nghiệm trong ngành của bạn và sẵn sàng hỗ trợ bạn bằng cả kiến thức lẫn mạng lưới quan hệ, còn quan trọng hơn rất nhiều. Tôi vẫn thường khuyên các bạn founder hãy coi quá trình gọi vốn như một cuộc “hôn nhân”, bạn không chỉ chọn người giàu mà còn phải chọn người phù hợp với mình, người có thể cùng bạn vượt qua những thăng trầm. Hãy tìm hiểu kỹ về lịch sử đầu tư của họ, danh mục các công ty họ đã đầu tư, và đặc biệt là cách họ hỗ trợ các startup trong danh mục của mình. Một nhà đầu tư “thiên thần” hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm có thể mang lại không chỉ tiền mà còn là những lời khuyên chiến lược quý giá, những mối quan hệ đối tác tiềm năng, và thậm chí là giúp bạn giải quyết những vấn đề khó khăn mà bạn chưa từng nghĩ tới. Tôi nhớ một startup về công nghệ nông nghiệp ở Đà Lạt đã may mắn tìm được một nhà đầu tư không chỉ cung cấp vốn mà còn là một chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong ngành nông nghiệp. Nhờ những lời khuyên và kết nối của vị nhà đầu tư đó, startup này đã nhanh chóng mở rộng thị trường và tối ưu hóa chuỗi cung ứng của mình. Đừng chỉ nhìn vào con số trên séc, hãy nhìn vào giá trị mà nhà đầu tư có thể mang lại cho bạn nữa nhé.

Giá Trị Vô Hình & Trách Nhiệm Xã Hội: Sức Hút Không Thể Chối Từ

Nếu hỏi tôi điều gì đang ngày càng trở thành một “sức hút không thể chối từ” đối với nhà đầu tư và khách hàng trong thời đại này, thì câu trả lời của tôi chắc chắn sẽ là “giá trị vô hình và trách nhiệm xã hội”. Các bạn biết không, thời buổi này, sản phẩm tốt, dịch vụ tốt là điều hiển nhiên rồi. Cái làm nên sự khác biệt, cái khiến người ta nhớ đến bạn, tin tưởng bạn, và sẵn sàng ủng hộ bạn không chỉ là những con số tài chính hay chất lượng sản phẩm nữa đâu, mà nó còn là hình ảnh mà doanh nghiệp bạn xây dựng trong lòng công chúng, là những tác động tích cực mà bạn mang lại cho cộng đồng và xã hội. Đặc biệt ở Việt Nam, nơi mà các giá trị cộng đồng và tinh thần “lá lành đùm lá rách” luôn được đề cao, thì việc doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội càng trở nên ý nghĩa và tạo ra một “điểm cộng” rất lớn. Tôi từng thấy nhiều doanh nghiệp, từ những thương hiệu lớn cho đến các cửa hàng nhỏ, khi họ thực sự quan tâm đến các vấn đề xã hội, môi trường, họ không chỉ nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ khách hàng mà còn thu hút được những dòng vốn đầu tư có ý thức, những nhà đầu tư muốn đồng hành cùng các doanh nghiệp tạo ra giá trị bền vững. Đó là một xu hướng không thể đảo ngược.

Xây dựng thương hiệu mạnh từ uy tín và trách nhiệm

Một thương hiệu mạnh không chỉ đến từ những chiến dịch quảng cáo rầm rộ hay logo đẹp mắt. Theo tôi, nó còn được xây dựng từ uy tín, từ sự minh bạch trong mọi hoạt động kinh doanh, và đặc biệt là từ trách nhiệm mà doanh nghiệp thể hiện với cộng đồng, với môi trường. Khi bạn kinh doanh một cách đạo đức, khi bạn quan tâm đến quyền lợi của người lao động, khi bạn sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường, khách hàng sẽ cảm nhận được điều đó và họ sẽ tin tưởng bạn hơn. Sự tin tưởng này chính là tài sản vô giá, là nền tảng để xây dựng một thương hiệu có sức sống lâu bền. Tôi nhớ một thương hiệu mỹ phẩm thiên nhiên ở Việt Nam đã làm rất tốt điều này. Họ không chỉ cam kết sử dụng 100% nguyên liệu tự nhiên mà còn minh bạch toàn bộ quy trình sản xuất, hỗ trợ các cộng đồng nông dân địa phương và tham gia nhiều dự án bảo vệ môi trường. Chính những hành động này đã giúp họ xây dựng được một hình ảnh thương hiệu rất “sạch”, rất đáng tin cậy trong lòng người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ. Và kết quả là, dù giá thành sản phẩm có thể cao hơn một chút, họ vẫn có một lượng khách hàng trung thành rất lớn và doanh số tăng trưởng ổn định. Uy tín và trách nhiệm xã hội chính là “tấm khiên” vững chắc bảo vệ thương hiệu của bạn.

Tác động xã hội (ESG) – Xu hướng không thể bỏ qua

Nói về giá trị vô hình và trách nhiệm xã hội, chúng ta không thể không nhắc đến xu hướng ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị). Các bạn có để ý không, ngày càng nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là các quỹ đầu tư lớn trên thế giới, đang coi ESG là một trong những tiêu chí quan trọng hàng đầu khi ra quyết định rót vốn. Họ không chỉ nhìn vào lợi nhuận tài chính mà còn đánh giá cách doanh nghiệp quản lý các rủi ro về môi trường, cách họ đối xử với nhân viên và cộng đồng, cũng như chất lượng quản trị nội bộ. Tôi tin rằng, đây không chỉ là một trào lưu nhất thời mà là một sự thay đổi tư duy sâu sắc về cách làm kinh doanh. Ở Việt Nam, các doanh nghiệp cũng đang dần nhận thức được tầm quan trọng của ESG. Việc thực hiện tốt các tiêu chí ESG không chỉ giúp doanh nghiệp thu hút được dòng vốn đầu tư bền vững mà còn giúp nâng cao hình ảnh thương hiệu, tăng cường sự gắn kết của nhân viên và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Tôi từng tham gia một hội thảo về đầu tư xanh, và tôi thực sự ấn tượng khi thấy nhiều startup Việt Nam đã lồng ghép các yếu tố môi trường và xã hội vào ngay trong mô hình kinh doanh cốt lõi của họ. Ví dụ, một startup sản xuất bao bì thân thiện môi trường, hay một công ty công nghệ phát triển giải pháp quản lý rác thải thông minh. Những doanh nghiệp này không chỉ tạo ra lợi nhuận mà còn tạo ra giá trị tích cực cho xã hội, và đó chính là “sức hút” mạnh mẽ nhất trong bối cảnh hiện tại.

Lời kết

Thế đấy các bạn ạ, sau những chia sẻ dài hơi từ trải nghiệm thực tế của tôi, hy vọng các bạn đã có một cái nhìn sâu sắc hơn về tầm quan trọng của việc xác định giá trị cốt lõi, cách định giá doanh nghiệp, và những yếu tố then chốt để thu hút đầu tư bền vững. Trong hành trình kinh doanh đầy thử thách này, đừng bao giờ quên rằng một nền tảng vững chắc được xây dựng từ giá trị, con người và sự đổi mới sẽ là kim chỉ nam giúp doanh nghiệp của bạn không chỉ tồn tại mà còn bứt phá mạnh mẽ. Hãy luôn giữ vững niềm tin, không ngừng học hỏi và sẵn sàng thích nghi để nắm bắt mọi cơ hội. Chúc các bạn thành công trên con đường mình đã chọn nhé!

Những thông tin hữu ích bạn nên biết

1. Trước khi tìm kiếm nhà đầu tư, hãy dành thời gian định hình rõ ràng giá trị cốt lõi và câu chuyện độc đáo mà doanh nghiệp bạn mang lại. Đây chính là yếu tố “chạm” được đến trái tim họ.

2. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia tài chính hoặc những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực định giá. Một cái nhìn khách quan sẽ giúp bạn có mức định giá chính xác và thuyết phục.

3. Luôn theo dõi sát sao diễn biến thị trường và hoạt động của đối thủ. Việc này giúp bạn không chỉ tìm ra lợi thế cạnh tranh mà còn phát hiện những “ngách” thị trường tiềm năng mà bạn có thể khai thác.

4. Văn hóa doanh nghiệp không phải là thứ có thể xây dựng trong ngày một ngày hai. Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất để tạo dựng một môi trường làm việc tích cực, nơi mọi người đều cảm thấy được trân trọng.

5. Tận dụng triệt để các công cụ công nghệ để tối ưu hóa quy trình, nâng cao trải nghiệm khách hàng và mở rộng thị trường. Công nghệ chính là đòn bẩy giúp doanh nghiệp bạn đi xa hơn.

Tổng kết những điểm chính

Tóm lại, để doanh nghiệp của bạn không chỉ sống sót mà còn phát triển rực rỡ trong bối cảnh thị trường đầy biến động, hãy tập trung xây dựng từ những nền tảng vững chắc: giá trị cốt lõi rõ ràng, con người là trọng tâm, không ngừng đổi mới bằng công nghệ, thấu hiểu thị trường và đối thủ, cùng với chiến lược kêu gọi vốn thông minh và tinh thần trách nhiệm xã hội. Những yếu tố này không chỉ giúp bạn thu hút được những dòng vốn đầu tư giá trị mà còn tạo dựng một thương hiệu bền vững, chiếm trọn niềm tin từ khách hàng và cộng đồng.